Wat doe je bij een pijnlijke, warme borst tijdens de borstvoeding?

Je bent aan het voeden en merkt dat een deel van je borst pijnlijk, warm of gezwollen is. Misschien voel je je ook grieperig of heb je koorts. Dat kan onzeker maken, zeker als je niet weet of je baby aan die borst mag drinken. Borstontsteking heet ook mastitis. Meestal kun je blijven voeden, maar het is belangrijk om je klachten te volgen en op tijd hulp te vragen. Hieronder lees je welke signalen kunnen passen bij mastitis, wat je veilig thuis kunt proberen en wanneer je de huisarts belt.

Welke klachten kunnen bij borstontsteking passen?

Een borstontsteking kan beginnen met een gevoelige of pijnlijke plek. Je borst kan daar warmer, dikker en soms rood zijn; op een donkere huid kan roodheid minder goed zichtbaar zijn. Soms voel je een bult. Koorts en een grieperig of ziek gevoel kunnen ook voorkomen. De klachten kunnen aan één borst zitten.

Bij mastitis is de melkafvoer soms verstoord, bijvoorbeeld doordat een melkkanaaltje vernauwd raakt. Een tepelkloof kan ook een ingang zijn voor bacteriën. Een harde plek betekent niet automatisch dat je een bacteriële infectie hebt. Thuisarts beschrijft de mogelijke klachten en oorzaken op de pagina over borstvoeding met borstontsteking.

Je kunt zelf niet altijd vaststellen wat er precies aan de hand is. Let daarom niet alleen op de plek in je borst, maar ook op hoe je je voelt en of de klachten veranderen. Als je twijfelt, neem contact op met je huisarts of verloskundige.

Wat kun je thuis doen zonder de borst extra te belasten?

Blijf je baby op de gebruikelijke manier aanleggen als dat lukt. Borstvoeding geven bij mastitis is meestal veilig voor je baby. De RIVM-richtlijn over borst- en flesvoeding vermeldt dat borstvoeding bij mastitis of een borstabces niet hoeft te worden gestaakt. Je kunt ook kolven als direct voeden niet lukt of te pijnlijk is, maar probeer niet steeds extra melk weg te kolven om de borst helemaal leeg te maken.

Kies voor een rustige aanpak:

• Voed op het normale ritme van je baby en volg diens hongersignalen.
• Leg je baby aan op een manier die voor jullie beiden comfortabel is. Pijn tijdens het aanleggen is een reden om de houding en het aanhappen te laten beoordelen.
• Koel de pijnlijke plek als dat prettig voelt. Leg ijs nooit rechtstreeks op de huid.
• Rust waar mogelijk en drink naar behoefte.

Hard of diep masseren kan het weefsel verder irriteren. Vermijd ook stevig drukken op de pijnlijke plek en extra kolfsessies om de borst geforceerd leeg te maken. De Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen beschrijft het mastitisspectrum en verwijst naar nieuwe inzichten in de aanpak. Thuisarts noemt zachte massage tijdens het voeden; kies in elk geval niet voor diepe, pijnlijke massage. Bij aanhoudende klachten kan een lactatiekundige met je meekijken naar aanleggen en je voedingspatroon.

Paracetamol kan volgens Thuisarts helpen tegen pijn. Thuisarts noemt ook ibuprofen als mogelijkheid wanneer paracetamol onvoldoende helpt. Gebruik geneesmiddelen volgens de bijsluiter en overleg met je huisarts of apotheker als je niet zeker weet of ze voor jou geschikt zijn, bijvoorbeeld door andere aandoeningen of medicatie.

Wanneer bel je de huisarts?

Bel direct je huisarts of de huisartsenpost als je borstvoeding geeft, opeens koorts krijgt, of tepelkloven hebt en je ziek voelt. Neem ook contact op als je klachten ondanks de adviezen niet verbeteren. Thuisarts adviseert de huisarts te bellen wanneer klachten na 24 uur niet minder zijn. Wacht bij snelle verslechtering niet af tot die termijn voorbij is.

Een arts kan beoordelen of er aanwijzingen zijn voor een bacteriële infectie of een abces, een ophoping van pus. Soms is aanvullend onderzoek, zoals een echo, nodig. Bij een abces kan behandeling in het ziekenhuis nodig zijn. Antibiotica zijn niet bij elke borstontsteking nodig; de huisarts bepaalt of ze in jouw situatie passend zijn.

Als een arts flucloxacilline voorschrijft, vermeldt Thuisarts als gebruikelijk schema 4 keer per dag gedurende 7 dagen. Volg altijd het recept dat jij krijgt: de arts kan een ander middel of schema kiezen. Neem opnieuw contact op als je tijdens antibiotica geen verbetering merkt. Thuisarts adviseert contact als klachten na 2 dagen medicatie niet minder zijn. Blijf borstvoeding geven als dat medisch kan en bespreek eventuele zorgen over het middel met je arts of apotheker.

Hoe volg je of het beter gaat?

Let de komende uren en dagen op de pijn, de warmte en zwelling van je borst, en op koorts of een ziek gevoel. Het gaat niet alleen om hoe de borst eruitziet: kijk ook of je je geleidelijk beter voelt en of voeden weer makkelijker gaat. Als klachten verergeren, er een duidelijke bult ontstaat of je je zieker voelt, neem dan contact op met je huisarts.

Blijf niet zelf experimenteren met steeds vaker voeden, extra kolven of stevig masseren om de borst leeg te krijgen. Vraag hulp als aanleggen pijnlijk blijft of als je baby de borst moeilijk kan pakken. Het Voedingscentrum legt uit waar je bij aanleggen op kunt letten, zoals een wijde hap en een ontspannen houding. Borstvoeding en andere onderwerpen over verzorging in het eerste jaar vind je bij kennis over je baby’s eerste jaar.

Een borstontsteking betekent niet automatisch dat je moet stoppen met borstvoeding. Als je daarnaast nadenkt over alcohol tijdens het voeden, lees dan hoe je daar zorgvuldig mee omgaat bij alcohol en borstvoeding. Wil je later afbouwen, doe dat dan als een afzonderlijke stap en bespreek terugkerende klachten met een zorgverlener.